Gökyüzünde bul
Samanyolu boyunca uzanan büyük bir haç, Kuzey Haçı: tepesinde parlak Deneb, ayağında Albireo. Eylül akşamları.
Kuzey göğü
Kuğu
Cygnus
Kuğu: Deneb, Yaz Üçgeni’nin bir köşesidir.
En iyi Eylül akşamları, 21.00 sularında88 takımyıldızı arasında büyüklükte 16.En parlak yıldızı Deneb (1,25 kadir)Bu rehberde 6 yıldız
Haritadaki çizimler oyundaki hâliyledir, gökyüzündeki yerleri birebir göstermez.
Efsane
Yunan anlatısında Zeus, Leda’ya ulaşmak için kuğu kılığına girer. Bir başka anlatıda Kyknos, nehre düşen dostu Phaethon’u bulmak için suya defalarca dalar; Zeus ona acır ve onu kuğuya çevirir.
Yıldızları
Kadir, yıldızın bize ne kadar parlak göründüğünü söyler: sayı küçüldükçe yıldız parlar.
Albireo
Beta Cygni
- Tür
- Turuncu parlak dev
- Uzaklık
- yaklaşık 365 ışık yılı
- Parlaklık
- 3,10 kadir
- Adı
- Bozulmuş bir Latince addan; kuğunun gagasını gösterir
Küçük bir teleskopla biri altın, biri mavi iki yıldız: gökyüzünün en güzel renk çiftlerinden.
Sadr
Gama Cygni
- Tür
- Sarımsı beyaz süperdev
- Uzaklık
- yaklaşık 1.800 ışık yılı
- Parlaklık
- 2,23 kadir
- Adı
- “Göğüs” (Arapça): kuğunun göğsü
Kuzey Haçı’nın ortası; çevresinde parlayan bir gaz bulutu var.
Fawaris
Delta Cygni
- Tür
- Mavi-beyaz dev
- Uzaklık
- yaklaşık 165 ışık yılı
- Parlaklık
- 2,87 kadir
- Adı
- “Atlılar” (Arapça)
Üç yıldızlı bir sistem; yanında sönük, sarımsı beyaz bir eşi var.
Aljanah
Epsilon Cygni
- Tür
- Turuncu dev
- Uzaklık
- yaklaşık 73 ışık yılı
- Parlaklık
- 2,48 kadir
- Adı
- “Kanat” (Arapça)
Kuğunun doğu kanadı; görünmeyen bir eşi var.
Azelfafage
Pi¹ Cygni
- Tür
- Mavi-beyaz yıldız
- Uzaklık
- yaklaşık 1.700 ışık yılı
- Parlaklık
- 4,67 kadir
- Adı
- Belirsiz; belki Çalgı’nın eski Arapça adı (“kaplumbağa”), yanlışlıkla buraya taşınmış
Kuğunun kuyruğunun ucunda; şehir ışıklarında zor seçilir.
Deneb
Alfa Cygni
- Tür
- Beyaz süperdev
- Uzaklık
- yaklaşık 2.600 ışık yılı
- Parlaklık
- 1,25 kadir
- Adı
- “Kuyruk” (Arapça), “tavuğun kuyruğu”ndan
Gözle görülebilen en ışıklı yıldızlardan: on binlerce Güneş kadar ışık saçar.
Okumak yetmez
İki bölümü şimdi tarayıcında oyna. İndirme yok, hesap yok.
Kaynaklar: takımyıldızı alanları Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) sınırlarına göre; yıldız değerleri Hipparcos ve Gaia ölçümlerine dayanan Wikipedia maddelerinden; Güneş’in tarihleri EarthSky’dan. Uzaklıklar yuvarlanmıştır.