Gökyüzünde bul
Büyük Kepçe’nin kasesindeki Merak’tan Dubhe’ye bir çizgi çek ve bu aralığın beş katı kadar uzat: Kutup Yıldızı’na varırsın. Türkiye’den yıl boyu görünür.
Kuzey göğü
Büyük Ayı
Ursa Major
Büyük Kepçe: kuzeyi gösteren yedi yıldız.
En iyi Nisan akşamları, 21.00 sularında88 takımyıldızı arasında büyüklükte 3.En parlak yıldızı Alioth (1,77 kadir)Bu rehberde 7 yıldız
Haritadaki çizimler oyundaki hâliyledir, gökyüzündeki yerleri birebir göstermez.
Efsane
Zeus, Artemis’in perisi Kallisto’ya âşık olur; ondan Arkas adında bir oğlu olunca Hera, Kallisto’yu bir ayıya çevirir. Zeus sonunda anneyle oğlunu göğe taşır: Kallisto Büyük Ayı, Arkas Çoban takımyıldızı olur.
Yıldızları
Kadir, yıldızın bize ne kadar parlak göründüğünü söyler: sayı küçüldükçe yıldız parlar.
Dubhe
Alfa Ursae Majoris
- Tür
- Turuncu dev
- Uzaklık
- yaklaşık 123 ışık yılı
- Parlaklık
- 1,79 kadir
- Adı
- “Ayı” (Arapça)
Merak’la birlikte işaretçidir: ikisini birleştirip uzatınca Kutup Yıldızı’nı bulursun.
Merak
Beta Ursae Majoris
- Tür
- Beyaz yıldız
- Uzaklık
- yaklaşık 79 ışık yılı
- Parlaklık
- 2,37 kadir
- Adı
- “Böğür” (Arapça)
Dubhe’yle birlikte Kutup Yıldızı’nı gösterir. Çevresinde ılık bir toz diski var.
Phecda
Gama Ursae Majoris
- Tür
- Beyaz yıldız
- Uzaklık
- yaklaşık 83 ışık yılı
- Parlaklık
- 2,44 kadir
- Adı
- “Uyluk” (Arapça)
Kepçenin ortadaki beş yıldızından biri: birlikte doğup birlikte gezen bir yıldız ailesinin üyesi.
Megrez
Delta Ursae Majoris
- Tür
- Beyaz yıldız
- Uzaklık
- yaklaşık 81 ışık yılı
- Parlaklık
- 3,31 kadir
- Adı
- “Kuyruğun dibi” (Arapça)
Büyük Kepçe’nin en sönük yıldızı; kepçenin sapla birleştiği köşede durur.
Alioth
Epsilon Ursae Majoris
- Tür
- Beyaz yıldız
- Uzaklık
- yaklaşık 83 ışık yılı
- Parlaklık
- 1,77 kadir
- Adı
- “Koyun kuyruğu” (Arapça; kesin değil)
Büyük Ayı’nın en parlak yıldızı; kepçenin sapındaki ilk yıldız.
Mizar
Zeta Ursae Majoris
- Tür
- Beyaz yıldız
- Uzaklık
- yaklaşık 83 ışık yılı
- Parlaklık
- 2,23 kadir
- Adı
- “Peştamal” (Arapça)
Yanındaki sönük Alcor’la eskiden göz testi sayılırdı. Fotoğrafı çekilen ilk çift yıldızdır.
Alkaid
Eta Ursae Majoris
- Tür
- Mavi-beyaz yıldız
- Uzaklık
- yaklaşık 104 ışık yılı
- Parlaklık
- 1,86 kadir
- Adı
- “Önder” (Arapça)
Kepçe sapının ucu ve en sıcak yıldızı; ortadaki beşin ailesinden değil.
Okumak yetmez
İki bölümü şimdi tarayıcında oyna. İndirme yok, hesap yok.
Kaynaklar: takımyıldızı alanları Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) sınırlarına göre; yıldız değerleri Hipparcos ve Gaia ölçümlerine dayanan Wikipedia maddelerinden; Güneş’in tarihleri EarthSky’dan. Uzaklıklar yuvarlanmıştır.